تفاوت پورت، پهنای باند و ترافیک سرور مجازی در دو سؤال روشن می‌شود: «در هر ثانیه چقدر داده می‌توان جابه‌جا کرد؟» و «در طول ماه چه حجمی اجازه انتقال داریم؟» پورت ۱ یا ۱۰ گیگابیتی به نرخ اتصال اشاره دارد؛ ترافیک یک ترابایتی به حجم دوره مربوط است. برای خرید VPS باید هم نیاز لحظه اوج و هم مصرف ماهانه را محاسبه کنید؛ هیچ‌کدام جای دیگری را نمی‌گیرد.
مشکل زمانی شروع می‌شود که روی یک پلن، عبارت «پهنای باند: ۱ ترابایت» نوشته شده و خریدار آن را سرعت تصور می‌کند. در این کاربرد رایج فروشگاهی، منظور معمولاً سهم ترافیک است. واحد را بخوانید: Mbps و Gbps نرخ‌اند؛ GB و TB حجم‌اند. در این راهنما با چند محاسبه آموزشی، مشخص می‌کنیم برای وب‌سایت، دانلود فایل و بکاپ چه اطلاعاتی باید پیش از سفارش آماده باشد.
پورت شبکه، پهنای باند و ترافیک دقیقاً چه هستند؟
| عبارت در مشخصات پلن | معنی عملی | پرسش مناسب پیش از خرید |
|---|---|---|
| پورت ۱ Gbps | نرخ اسمی اتصال یا سقف اعلام‌شده شبکه | این ظرفیت برای ماشین من چگونه تخصیص یافته است؟ |
| پهنای باند قابل استفاده | نرخ انتقالی که تحت شرایط مشخص در دسترس است | مقدار پایه، سقف و شرایط اشتراک چیست؟ |
| ترافیک ۱ TB در ماه | حجم داده مشمول پلن در دوره محاسبه | ورودی، خروجی یا مجموع آن‌ها حساب می‌شود؟ |
| ترافیک نامحدود | نبود سقف حجمی به شکل اعلام‌شده در قرارداد | سیاست مصرف و محدودیت نرخ چه می‌گوید؟ |
پورت شبکه در این بحث با پورت نرم‌افزاری مثل ۴۴۳ برای HTTPS متفاوت است. بازکردن پورت در فایروال، ظرفیت انتقال لینک را افزایش نمی‌دهد.
تبدیل Mbps به MB/s؛ چرا عدد دانلود کوچک‌تر است؟
هر بایت ۸ بیت است. حرف کوچک b در Mbps به بیت و حرف بزرگ B در MB/s به بایت اشاره دارد. برای تبدیل نرخ مگابیت به مگابایت در ثانیه، عدد را بر ۸ تقسیم کنید. مطابق تعریف اعشاری واحدها، یک گیگابیت برابر ۱۰۰۰ مگابیت و یک ترابایت برابر ۱۰۰۰ گیگابایت است. واحدهای دودویی مانند GiB و TiB تعریف متفاوتی دارند.
| نرخ اسمی | معادل ریاضی پیش از سربار | برداشت درست |
|---|---|---|
| ۱۰۰ Mbps | ۱۲٫۵ MB/s | ۱۰۰ مگابایت در ثانیه نیست |
| ۱ Gbps | ۱۲۵ MB/s | سقف ریاضی است، نه وعده سرعت فایل |
| ۱۰ Gbps | ۱۲۵۰ MB/s | رسیدن به آن به تمام مسیر و دو طرف وابسته است |
این جدول فقط تبدیل واحد است. داده‌های پروتکل، بازارسال بسته‌ها، رفتار TCP و ظرفیت مسیر باعث می‌شوند نرخ داده مفید فایل با عدد اسمی برابر نباشد. اگر برنامه دانلود، MiB/s نشان می‌دهد، پیش از مقایسه واحدش را به MB/s یا Mbps تبدیل کنید. یک اختلاف در نام واحد را با افت کیفیت شبکه اشتباه نگیرید. راهنمای واحدهای بیت، بایت و پیشوندهای دودویی NIST مبنای این تفکیک است.
چرا پورت ۱۰ گیگابیتی سرعت تضمین‌شده نیست؟
در یک زیرساخت مجازی، اتصال میزبان، محدودیت ماشین و مسیر خروجی می‌توانند ظرفیت‌های متفاوت داشته باشند. اگر uplink میان چند ماشین مشترک است، از نام پورت نمی‌توان سهم همیشگی هر ماشین را استخراج کرد. باید مشخص شود ظرفیت اختصاصی است یا اشتراکی، آیا نرخ پایه تعریف شده و استفاده از سقف اعلام‌شده چه شرایطی دارد. عنوان «تا ۱۰ گیگابیت» نیز با «۱۰ گیگابیت تضمین‌شده» یک معنی ندارد.
برای نمونه‌ای از اهمیت خواندن جزئیات فنی، مستندات رسمی AWS میان ظرفیت پایه و burst در برخی ماشین‌ها تفاوت می‌گذارد. این مثال فقط نشان می‌دهد نام نرخ به توضیح نیاز دارد؛ شرایط AWS را نباید به پلن آفاق هاست یا ارائه‌دهنده دیگری نسبت داد. شرایط همان سرویس و همان سفارش ملاک است. اگر نرخ تعهدشده لازم دارید، مقدار، مدت اندازه‌گیری و محدوده تعهد را مکتوب روشن کنید.
از سرور تا کاربر نیز چند محدودیت وجود دارد: مسیر اپراتورها، اینترنت مقصد، توان دیسک، CPU در رمزنگاری و ظرفیت برنامه. دانلود از یک مقصد نزدیک ممکن است سریع باشد و از شبکه کاربران واقعی نتیجه دیگری بدهد. افزایش پورت سرور، اینترنت خانگی کاربر را سریع‌تر نمی‌کند. طبق چارچوب TCP در RFC 6349، تأخیر رفت‌وبرگشت، ازدست‌رفتن بسته و پنجره‌های ارتباط نیز در توان انتقال نقش دارند.
۱. حجم ماهانه سایت را از داده واقعی تخمین بزنید
اگر سایت فعال است، مصرف روزانه و ماهانه ثبت‌شده در پنل را نقطه شروع بگیرید و مشخص کنید هر نمودار چه چیزی را اندازه می‌گیرد. حجم فایل‌های روی دیسک، برابر ترافیک ماهانه نیست؛ یک فایل می‌تواند بارها دانلود شود. تعداد بازدید هم به‌تنهایی کافی نیست، چون صفحه سبک و فایل ویدئویی حجم یکسانی منتقل نمی‌کنند. برای پروژه تازه، یک صفحه یا عملیات نماینده را اندازه بگیرید و فرض‌ها را بنویسید.
حجم روزانه تقریبی = بازدید روزانه × صفحه در هر بازدید × داده منتقل‌شده هر صفحه
حجم ماهانه تقریبی = مجموع مصرف روزها + دانلود، بکاپ و تبادل سرویس‌های دیگر
مثال کاملاً فرضی: روزانه ۱۰ هزار بازدید، هر بازدید سه صفحه و هر صفحه به‌طور متوسط ۲ مگابایت داده منتقل می‌کند. محاسبه ساده به ۶۰ هزار مگابایت، یعنی ۶۰ گیگابایت در روز می‌رسد. در ماه ۳۰روزه حدود ۱۸۰۰ گیگابایت یا ۱٫۸ ترابایت خواهد شد. این عدد پیش‌بینی مصرف یک سایت واقعی نیست؛ برای کاربرد شما باید اندازه صفحه، استفاده از کش، ربات‌ها و دانلودهای جداگانه معلوم شود.
۲. نرخ لحظه اوج را جداگانه محاسبه کنید
مصرف ماهانه متوسط، ازدحام یک ساعت را نشان نمی‌دهد. اگر در یک مثال آموزشی، ۱۰۰ دانلود هم‌زمان داشته باشید و بخواهید به هرکدام ۲ مگابیت در ثانیه برسد، مجموع نرخ داده هدف ۲۰۰ مگابیت در ثانیه است؛ سربار و دیگر کارهای سرور هنوز جدا هستند. این «۱۰۰ دانلود هم‌زمان» با ۱۰۰ بازدید روزانه یکسان نیست. الگوی هم‌زمانی واقعی را از نمودار نرخ انتقال و رفتار برنامه پیدا کنید.
یک ترابایت اعشاری در ماه ۳۰روزه، با انتقال یکنواخت، میانگینی نزدیک ۳٫۰۹ مگابیت در ثانیه دارد. همان حجم ممکن است در زمان کمپین نرخ بسیار بالاتری بخواهد. تقسیم حجم بر زمان، میانگین را نشان می‌دهد؛ برای انتخاب ظرفیت اوج کافی نیست.
۳. زمان انتقال فایل یا بکاپ را حساب کنید
زمان نظری بر حسب ثانیه = حجم فایل بر حسب MB × 8 ÷ نرخ بر حسب Mbps
فرض کنید باید یک فایل ۱۰ گیگابایتی اعشاری را روی ارتباطی با نرخ ثابت و مفروض ۱۰۰ مگابیت در ثانیه منتقل کنید. ۱۰ هزار مگابایت ضرب‌در ۸، تقسیم‌بر ۱۰۰، برابر ۸۰۰ ثانیه یا ۱۳ دقیقه و ۲۰ ثانیه است. این محاسبه سربار و زمان آماده‌سازی را در نظر نمی‌گیرد. برای برنامه‌ریزی بکاپ، نرخ اندازه‌گیری‌شده انتقال کامل را جایگزین نرخ اسمی پورت کنید و زمان فشرده‌سازی را هم جدا ببینید.
پورت سریع‌تر همچنین می‌تواند سهم حجم محدود را زودتر مصرف کند. در یک محاسبه ایدئال و بدون سربار، انتقال پیوسته با نرخ ۱ گیگابیت در ثانیه، یک ترابایت را در ۸۰۰۰ ثانیه، یعنی حدود ۲ ساعت و ۱۳ دقیقه تمام می‌کند. پس داشتن پورت بزرگ و ترافیک محدود تناقضی ندارد؛ یکی سرعت لحظه‌ای و دیگری بودجه حجمی را مشخص می‌کند.
۴. ورودی، خروجی و دوره محاسبه را روشن کنید
ورودی و خروجی از دید سرور تعریف می‌شود. وقتی کاربر فایل را از سرور شما دانلود می‌کند، برای سرور ترافیک خروجی ایجاد می‌شود؛ وقتی فایل روی آن بارگذاری می‌کند، ورودی است. ارسال بکاپ به فضای بیرونی نیز از این سرور خروجی محسوب می‌شود. انتقال میان دو سرور می‌تواند در هر طرف بر اساس قرارداد متفاوتی حساب شود. رایگان بودن شبکه داخلی یک ارائه‌دهنده را برای هر مقصد یا سرویس دیگری فرض نکنید.
برای مثال، مستندات صورتحساب Hetzner Cloud روش مشخصی برای حساب‌کردن خروجی و تفکیک بعضی ارتباطات داخلی دارد. این شرایط محصول هتزنر، قرارداد تمام VPSهای بازار نیست. در سفارش خود بپرسید چه جهت‌هایی شمرده می‌شوند، مبنای GB یا GiB چیست، دوره از ابتدای ماه تقویمی است یا سالگرد سفارش و عبور از سقف چه نتیجه‌ای دارد: هزینه مازاد، محدودشدن نرخ یا اقدام دیگر.
۵. اندازه‌گیری را به مسیر کاربران مرتبط کنید
تست یک دیتاسنتر، وضعیت همه کاربران را نمایندگی نمی‌کند. حجم فایل، زمان انتقال، مقصد و تعداد اتصال‌ها را ثبت کنید و از شبکه‌های کاربران در ساعت‌های مختلف بسنجید. اندازه آزمون را از قبل تعیین کنید، چون ترافیک مصرف می‌کند. تست چنداتصالی، سرعت یک دانلود تک‌اتصالی را ثابت نمی‌کند.
در لینوکس، مشاهده شمارنده رابط با فرمان زیر می‌تواند به بررسی دریافت و ارسال کمک کند؛ این آمار جای صورتحساب ارائه‌دهنده نیست و ممکن است شبکه داخلی یا رابط مجازی دیگری را هم پوشش دهد. نام رابط و بازه مقایسه باید معلوم باشد. اگر سرور چند رابط دارد، مجموع‌کردن آن‌ها بدون شناخت مسیر می‌تواند برداشت اشتباه بسازد.
ip -s link
چک‌لیست تصمیم پیش از سفارش VPS
- حجم ماهانه، نرخ اوج و زمان قابل قبول انتقال مهم‌ترین فایل را جدا بنویسید.
- از فروشنده درباره نرخ ماشین، اشتراک uplink و ظرفیت پایه یا تعهدشده سؤال کنید.
- جهت محاسبه ترافیک، دوره، واحد و شرایط عبور از سقف را بخوانید.
- موقعیت کاربران، مقصد بکاپ و APIهای وابسته را در آزمایش وارد کنید.
- روش مشاهده مصرف، هشدار و امکان تغییر پلن را پیش از رشد پروژه روشن کنید.
برای مقایسه سرور مجازی ایران با سرور مجازی آلمان و فنلاند، همین برآورد مصرف و مقصد کاربران را ارائه کنید تا مشخصات پلن با نیازتان تطبیق داده شود. اگر جمع‌آوری نمودارها و تشخیص گلوگاه به بررسی فنی نیاز دارد، محدوده مدیریت سرور را مشخص کنید. هدف، انتخاب بر اساس یک عدد قابل توضیح است؛ بزرگ‌ترین پورت به‌تنهایی پاسخ نیاز پروژه نیست.
پرسش‌های رایج
پهنای باند یک ترابایت یعنی چه سرعتی؟
ترابایت واحد حجم است؛ از آن نمی‌توان سرعت را فهمید. باید نرخ پورت یا ظرفیت قابل استفاده را جدا بپرسید و دوره مصرف آن یک ترابایت را هم بدانید.
آیا پورت ۱ گیگابیت دانلود ۱۲۵ مگابایت را تضمین می‌کند؟
خیر؛ ۱۲۵ MB/s تبدیل ریاضی پیش از سربار است. سرعت فایل به مسیر، محدودیت سرویس و توان دو طرف وابسته است. برای تعهد کیفیت، جزئیات همان قرارداد را بررسی کنید.
آیا CDN مصرف ترافیک سرور را صفر می‌کند؟
نمی‌توان چنین فرضی کرد. مقدار درخواست‌هایی که واقعاً به مبدأ می‌رسند و داده‌هایی که کش نمی‌شوند باید اندازه‌گیری شود. مصرف مبدأ و هزینه سرویس CDN را جدا در نظر بگیرید.
از کجا بفهمیم انتخاب مناسب بوده است؟
در اوج واقعی، عملیات مهم باید در زمان مورد قبول انجام شود و مصرف ماهانه با بودجه و سهم پلن سازگار باشد. این دو معیار را پس از راه‌اندازی دوباره بررسی کنید؛ فقط موفق بودن یک تست سرعت کافی نیست.
منابع فنی
سرویس‌های مرتبط با این مطلب
برای بررسی راهکار مناسب، مشخصات و شرایط این خدمات را ببینید.
مدیریت سرور و سایت
سایت و سرور شما به رسیدگی منظم نیاز دارند. مانیتورینگ، نگهداری، کانفیگ سرور، بهینه‌سازی سایت و بک‌آپ‌گیری را در یک مسیر هماهنگ بررسی می‌کنیم؛ برای فروشگاه آنلاین هم از خطاهای خرید و پرداخت تا مشکلات افزونه‌ها و کندی صفحات همراه شما هستیم.
بررسی سرویسسرور مجازی ایران
سرور مجازی ایران با منابع اختصاصی؛ برای سایت، نرم‌افزار و سرویس سازمانی شما. منابع پلن به ماشین مجازی شما تخصیص می‌یابند؛ پردازنده، RAM، دیسک و ترافیک را متناسب با نیاز پروژه مقایسه کنید و برای انتخاب از آفاق هاست مشاوره بگیرید.
بررسی سرویس
پرسش‌ها و دیدگاه‌های شما
سؤال یا تجربه مرتبط با این مطلب دارید؟ با ما و خوانندگان مجله آفاق هاست در میان بگذارید.